Uroczystość przy Pomniku Lotników w Parku Wolności
18 września, w Parku Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego, przy Pomniku Lotników niosących pomoc powstańczej Warszawie, odbyła się uroczystość upamiętniająca ich bohaterstwo i poświęcenie.
Okazją ku temu była 82 rocznica największej bardzo ryzykownej i niebezpiecznej operacji o kryptonimie Frantic, związanej ze zrzutami broni i zaopatrzenia dla powstańców, która miała miejsce 18 września 1944 r.
Wzięło w niej udział 107 amerykańskich bombowców dalekiego zasięgu Boeing B-17, eskortowanych przez 56 myśliwców P-51 Mustang. Zrzut był wykonywany ze znacznej wysokości 4-5 km nad Śródmieściem, Żoliborzem i Mokotowem.
Z samolotów zrzucono 1170 zasobników z bronią, amunicją, granatami, żywnością i lekarstwami. Niestety do powstańców trafiła tylko ok. jedna czwarta całego zrzutu tj.288 zasobników. Min. ze względu na ostrzał i wiatr, który znosił spadochrony, wiele znalazło się na terenach zajętych przez Niemców , a część wpadła do Wisły.
Operacją dowodził płk Karl Truesdell, który otrzymał za nią polski Order Wojenny Virtuti Militari.
„ Frantic” była kulminacyjnym momentem działań prowadzonych od pierwszych dni sierpnia 1944 r mających na celu udzielenie pomocy Powstańcom warszawskim.
Powietrzne wsparcie Powstania było prowadzone do 21 września kosztem dużych strat. Zginęło lub uznano za zaginionych 147 alianckich lotników: 59 z Polskich Sił Powietrznych, 45 z Południowo-Afrykańskich Sił Powietrznych ,31 z brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych, oraz 12 pilotów z Amerykańskich Sił Powietrznych. Alianci utracili 30 samolotów.
W operacji brała udział polska 1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia, która podlegała brytyjskiemu 138 Dywizjonowi RAF. Loty ze zrzutami dla powstańców wykonywały też 2 Dywizja Lotnictwa Bombowego armii sowieckiej oraz polski 2 Pułk Bombowców Nocnych ”Kraków”.
Pomnik usytuowany w Parku Wolności został odsłonięty w 2016 r. Inicjatorem corocznych spotkań upamiętniających międzynarodową pomoc powietrzną dla walczącej Warszawy jest Stowarzyszenie Polska-Afryka Południowa.
W tegorocznej uroczystości wzięli udział min. przedstawiciele najwyższych władz państwowych i samorządowych, Muzeum Powstania Warszawskiego, Wojska Polskiego, Garnizonu Warszawskiego, korpusu dyplomatycznego z ambasady Republiki Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii , USA, Australii i Kanady oraz Związek Powstańców Warszawskich Stowarzyszenie Lotników Polskich, Stowarzyszenie Seniorów Lotnictwa Wojskowego, Warszawski Klub Seniorów Lotnictwa, mieszkańcy Warszawy.
W uroczystości wzięli również udział Janusz Maksymowicz Prezes Związku Powstańców Warszawskich i Bogdan Bartnikowski -wiceprezes tej organizacji.
Wsród uczestników uroczystości był Dowódca 1 Bazy Lotnictwa Transportowego, gen. bryg. pil. Paweł Bigos.
Jak podkreślali uczestnicy uroczystości obowiązkiem teraźniejszego i przyszłych pokoleń jest pamięć i wdzięczność dla bohaterskich lotników niosących pomoc walczącej Warszawie.
Wieńce i wiązanki kwiatów złożyli pod pomnikiem min. : Ambasador USA w Polsce Thomas Rose, Sonya Richards Charge d’Affaires a.i. Ambasady Australii w Polsce, Marie-Hélène Côté, Chargé d’Affaires a.i. Ambasady Kanady w Polsce, Marc Jürgens Radca Ambasady RPA w Polsce, Chris Brown, Attaché Obrony Wielkiej Brytanii, Prezes Stowarzyszenia Polska-Afryka Południowa Anna Czapiewska-Brabander, Sekretarz Stanu, Z-ca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, Minister Jakub Stefaniak, Dowódca 1 Bazy Lotnictwa Transportowego, gen. bryg. pil. Paweł Bigos.
W imieniu Stowarzyszenia Lotników Polskich wieniec w kształcie biało-czerwonej szachownicy złożyli Prezes por. naw. mgr. inż. Piotr Skrzyński, Honorowy Prezes SLP ppłk pilot Ryszard Karpiński, skarbnik mgr. Joanna Filipowicz, z-ca sekretarza mgr inż. Maria Kwiatkowska, historyk Jan Stefaniuk.
Oddając hołd bohaterskim lotnikom Anna Czapiewska- Brabander Prezes Stowarzyszenia Polska-Afryka Południowa zapaliła znicz pamięci.
Uroczystość zakończył sygnał „Śpij, kolego” odegrany przez trębacza z Garnizonu Warszawa.
W czasie uroczystości przypomniano, że Powstańcy Warszawscy, uważali lotników za najodważniejszych uczestników walk o Warszawę.
Pamiątkowe zdjęcia członków Stowarzyszenia Lotników Polskich z uroczystości
Pamiętajmy o poświęceniu ludzi, dzięki którym powstańcy tocząc nierówna walkę z wrogiem mieli nadzieję, że świat o nich nie zapomniał.
Opr. D. Kwiatkowski
zdj. D. Kwiatkowski, Maria Zawada, Piotr Skrzyński
