W dniu 9.06.2026 r. w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie odbyła się konferencja naukowo-historyczna „Loty długodystansowe – historia i teraźniejszość”. Wydarzenie było związane z obchodami 100. rocznicy przelotu na trasie Warszawa-Tokio-Warszawa dokonanego przez por. pil. Bolesława Orlińskiego i sierżanta mechanika Leonarda Kubiaka.
Podczas spotkania, którego moderatorem był Wojciech Matusiak – badacz historii polskiego lotnictwa, przedstawiono historię polskich lotów dalekodystansowych, które poprzedziły sukcesy Bolesława Orlińskiego i Leonarda Kubiaka. Wśród lotników, którzy zasłużyli się w tej dziedzinie byli między innymi generał brygady Ludomił Rajski, który w 1920 r. wraz z Witoldem Rumbowiczem dokonał udanego przelotu samolotem Ansaldo-300 z Włoch do Polski nad Alpami. W 1925 r. na samolocie Brequet XIX przeleciał trasę Paryż-Casablanca-Tunis-Ateny-Stambuł-Warszawa.
Z kolei gen. brygady Włodzimierz Zagórski latem tego samego roku dowodził eskadrą 6 samolotów Potez XV i Brequet XIX uczestniczących w rajdzie na trasie 5 tysięcy km do Hiszpanii i Portugalii. Jednym z następców Orlińskiego był major pilot Ludwik Idzikowski, który podejmował próby lotu przez Atlantyk. W ostatniej z nich zginął na wyspie Graciosa na Azorach. Mówił o tym Robert Gretzyngier – Prezes Zarządu Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego. O wymagającej wielu zabiegów organizacji rajdów długodystansowych, w tym przelotu Bolesława Orlińskiego i Leonarda Kubiaka opowiedział Igor Niewiadomski z CBW. Prelegent zwrócił uwagę na konieczność dokonania wielu uzgodnień dyplomatycznych, z władzami krajów znajdujących się na trasie rajdu.
Natomiast Marek Rogusz – członek Zarządu Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego przedstawił sylwetkę płk. Orlińskiego jako żołnierza, pilota i celebryty. Przypomniał ciekawy epizod z życia słynnego lotnika, jakim było zagranie jednej z czołowych ról w niemym filmie fabularnym Wiktora Biegańskiego „Orlę” z 1927 r., w którym spotkał się na planie filmowym z Hanką Ordonówną.
Podczas konferencji przedstawiono wiele szczegółów dotyczących życia bohaterów lotu do Tokio w tym st. sierżanta Leonarda Kubiaka. O roli świetnego mechanika w tym historycznym wydarzeniu opowiedział dr Mariusz Niestrawski z poznańskiego IPN-u. W tym kontekście warto podkreślić, że w spotkaniu uczestniczyli członkowie rodziny st. sierżanta mechanika Leonarda Kubiaka: Halina Kubiak – żona Piotra syna Leonarda i Małgorzata Iwanowska z domu Kubiak – wnuczka Leonarda z mężem Pawłem.
W drugiej części konferencji wiele uwagi poświęcono technicznym i psychologiczno- medycznym aspektom lotów długodystansowych. Dzisiejsza konferencja była kolejnym wydarzeniem wpisującym się w program ogólnokrajowych obchodów setnej rocznicy przelotu na trasie Warszawa-Tokio-Warszawa.
Opracował: Dariusz Kwiatkowski
Zdjęcia: Dariusz Kwiatkowski
