Uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej Jana Nagórskiego
Jan Nagórski urodził się w 1888 we Włocławku. Zasłynął jako polski pionier lotnictwa i pierwszy pilot, który wykonywał loty nad Arktyką. Pierwsze doświadczenia w tego rodzaju lotach zdobył poszukując na polecenie władz rosyjskich zaginionych członków ekspedycji polarnej, wśród których był słynny rosyjski badacz Gieorgij Siedow. Do poszukiwań wykorzystano samolot Farman MF.11, co było pierwszym takim przedsięwzięciem w historii. Samolot w częściach został przetransportowany statkiem na Nową Ziemię. Po dotarciu do archipelagu Nowa Ziemia wraz z mechanikiem Eugeniuszem Kuzniecowem Nagórski samodzielnie zmontował samolot w trudnych warunkach arktycznych.
Pierwszy lot nad Arktyką
21 sierpnia 1914 roku wykonał pierwszy w historii lot nad Arktyką. W ciągu kilku tygodni odbył pięć lotów rozpoznawczych, pokonując ponad 1100 kilometrów nad lądem i Morzem Barentsa. Podczas jednej z wypraw odnalazł dokumenty należące do ekspedycji Gieorgija Siedowa, co dostarczyło cennych informacji o losach polarników.
Podczas I wojny światowej służył w lotnictwie morskim. Wykonując zadanie bojowe nad Bałtykiem został zestrzelony przez Niemców i został uznany za zaginionego. Tymczasem odnaleźli go marynarze z rosyjskiej łodzi podwodnej. Po 1945 r pracował jako inżynier w Polsce. Swoje loty nad Arktyką opisał w książce” Pierwszy nad Arktyką”. Dzięki tym lotom Nagórski zdobył miano pierwszego lotnika polarnego na świecie. Jego doświadczenia i wskazówki dotyczące lotów w warunkach arktycznych były później wykorzystywane przez kolejnych badaczy i pilotów polarnych. Zmarł w Warszawie w 1976 roku i został pochowany na Cmentarzu Północnym.
Odsłonięcie tablicy pamiątkowej
W dniu 9 czerwca Stowarzyszenia Lotników Polskich (SLP) uczestniczyło w wyjątkowej uroczystości odsłonięcia tablicy upamiętniającej polarne dokonania lotnicze polskiego pilota arktycznego – Jana Nagórskiego. Następnie zebrani udali się na Cmentarz Północny w celu złożenia wspólnych wiązanek kwiatów na grobie tego wybitnego lotnika, inżyniera i odkrywcy. Oddaliśmy hołd jego odwadze i niezwykłym osiągnięciom.
SLP reprezentował historyk Jan Stefaniuk.
Opr. D. Kwiatkowski, Zdj. Jan Stefaniuk, Zdj. wikipedia.com,
SLP Poleca
Książka „Pierwszy nad Arktyką” autorstwa Jana Nagórskiego to wspomnienia polskiego pilota, który w 1914 roku jako pierwszy człowiek odbył lot samolotem nad obszarami polarnymi. Publikacja ta, wydana w 1958 roku przez Ministerstwo Obrony Narodowej, stanowi cenne źródło wiedzy o pionierskich działaniach w lotnictwie arktycznym.
Dostępne opracowania
Jan Nagórski – „Pierwszy nad Arktyką” – wyd. MON, Warszawa 1958 rok,
Jan Nagórski– „Nad płonącym Bałtykiem”, Warszawa, 1960
Bohdan Arct – „Poczet wielkich lotników” – wyd. Nasza Księgarnia 1966 rok.
KoniecznyR., Malinowski T. – Mała encyklopedia lotników polskich – Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1983, s. 115–119
Andrzej Kotowiecki– „Pierwszy Nad Arktyką”, Biuletyn Polarny nr 11, wyd. przez Komisję Historii i Dokumentacji Badań Polarnych, Komitetu Badań Polarnych Polskiej Akademii Nauk i Klub Polarny Polskiego Towarzystwa Geograficznego, str. 61-64, Kraków-Toruń 2003 rok.
