W całej Polsce trwają obchody 100. Rocznicy przelotu Warszawa-Tokio-Warszawa, którego dokonali polscy lotnicy: porucznik Bolesław Orliński oraz mechanik starszy sierżant Leonard Kubiak. Przypomnijmy, że przelecieli oni ponad 22 tysiące kilometrów francuskim samolotem Breguet XIX. Lecieli w otwartej kabinie z owiewką, nie chroniącą od deszczu. Nie mieli radia i uważanych dziś za niezbędne przyrządów nawigacyjnych. Posługiwali się tylko mapą i busolą.
W drodze powrotnej do kraju musieli pokonać bardzo wiele trudności. Ostatnich kilka tysięcy kilometrów lecieli z obciętym w dużej części dolnym lewym skrzydłem i mocno uszkodzonym, w następstwie utraty oleju, silnikiem.
Porucznik pilot Bolesław Orliński i mechanik starszy sierżant Leonard Kubiak powrócili do Polski 25 września. Ich wyczyn spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem w kraju i za granicą.
W kalendarz imprez związanych z obchodami wpisują się również te przygotowane przez Stowarzyszenie Lotników Polskich, które 29.04.2026 r zorganizowało spotkanie połączone z prezentacją filmu pod tytułem „Zrodzony w powietrzu”. Uczestniczył w nim reżyser filmu Bartłomiej Bubiak oraz Stanisław Błasiak, który miał okazję poznać osobiście Bolesława Orlińskiego.
Podczas spotkania zorganizowanego przez SLP wręczono odznaczenia osobom zasłużonym dla upowszechniania wiedzy o polskim lotnictwie oraz tradycji patriotycznych.
Zgodnie z Decyzjami Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Lecha Parella medale „Pro Bono Poloniae” otrzymali członkowie SLP p. Joanna Filipowicz i p. Krzysztof Jasieński. Medalami „Pro patria” uhonorowani zostali kpt. pil. w st. spocz. Marek Choromański, płk. pil. w st. spocz. Stanisław Niziński, ppłk naw. w st. spocz. Robert Włodarczyk, dyrektor SP227 im. Lotników Polskich p. Beata Wojtyra.
Medale wręczył delegat UdSKiOR płk.dr. Ryszard Najczuk. Przekazał on podziękowania i gratulacje osobom wyróżnionym przez ministra UdSKiOR Lecha Parella.
Następnie p. Ewa Janczar wiceprzewodnicząca Rady m. st. Warszawy wręczyła prof. Ewie Swoboda-Kopeć Odznakę Honorową Zasłużony dla Warszawy.
W trakcie spotkania p. Igor Niewiadomski z Centralnej Biblioteki Wojskowej przedstawił wydarzenia związane z historycznym lotem kpt. pil. Bolesława Orlińskiego, zaprezentował też refleksje dyr. CBW p. Jana Tarczyńskiego dotyczące wspaniałego osiągnięcia polskich lotników.
Głównym punktem programu był pokaz filmu „Zrodzony w powietrzu” połączony ze spotkaniem z autorami filmu mjr. Bronisławem Bubiakiem i kpt. Stanisławem Błasiakiem.
Stanisław Błasiak były pilot PL LOT, opowiedział o swoim spotkaniu z Bolesławem Orlińskim w Kanadzie w 1992r. i ciekawostkach z życia słynnego pilota, a Bronisław Bubiak przybliżył zebranym jak powstawał film i jak potoczyły się ich życiowe losy.
Starszy sierżant Leonard Kubiak zginął podczas bombardowania Warszawy w 1939 roku.
Bolesław Orliński po przedostaniu się na Zachód walczył w Polskich Siłach Powietrznych jako dowódca (w stopniu majora, brytyjskiego Wing commandera) 305 Dywizjonu Bombowego.
Po wojnie pozostał na emigracji. Zmarł w Toronto w Kanadzie w domu spokojnej starości jako człowiek schorowany i samotny. Przez lata był postacią zapomnianą przez rodaków, mimo, że tak wiele uczynił dla rozsławienia polskich skrzydeł.
Jak wspominał po latach as polskiego lotnictwa generał Stanisław Skalski: „osiągnięcia Orlińskiego miały ogromne znaczenie dla upowszechnienia lotnictwa w Polsce i zainteresowania nim młodych ludzi”, którzy potem okryli się chwałą w Bitwie o Anglię. To o nich właśnie brytyjscy dowódcy mówili, że tajemnica sukcesów Polaków tkwi w tym, że „zrodzili się w powietrzu”
Wśród przybyłych na spotkanie był p. Mariusz Hercog, uczestnik rajdu Warszawa-Tokio -Warszawa w maju 2019 r, zorganizowanego trasą, którą przebył por. Orliński.
Wydarzenie miało dla Stowarzyszenia Lotników Polskich szczególną rangę, a jego wyjątkowy charakter zawdzięczamy obecności znakomitych gości, którzy towarzyszyli nam w tym ważnym dniu.
Tekst: Dariusz Kwaitkowski
Zdjęcia: Konrad Rydołowski, Dariusz Kwiatkowski
