82. rocznica Akcji pod Arsenałem

26 marca 1943 roku harcerze z Grup Szturmowych, będących częścią oddziału specjalnego „Jerzy” Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej, przeprowadzili akcję uwolnienia więźniów przewożonych z siedziby Gestapo do więzienia na Pawiaku. Wśród uwolnionych znalazł się harcmistrz Jan Bytnar, pseudonim „Rudy”, pełniący funkcję komendanta hufca „Południe” (pluton „Sad”).

Jan Bytnar został aresztowany trzy dni wcześniej i poddany brutalnemu przesłuchaniu. Pomysłodawcą akcji był jego przyjaciel Tadeusz Zawadzki, ps. „Zośka”, a dowództwo sprawował Stanisław Broniewski, ps. „Orsza”. Podczas akcji ranny został trzeci z przyjaciół Bytnara, Maciej Aleksy Dawidowski, ps. „Alek”. Niestety, zarówno on, jak i „Rudy”, zmarli 30 marca 1943 roku.

W ramach odwetu za Akcję pod Arsenałem Niemcy rozstrzelali 140 więźniów Pawiaka – Polaków i Żydów.

Dziś w Warszawie odbyły się uroczyste obchody 83. rocznicy Akcji pod Arsenałem. W miejscu, gdzie uwolniono więźniów z rąk gestapo odbył się Apel Pamięci, w którym uczestniczyli kombatanci, przedstawiciele wojska i władz samorządowych, Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionów „Zośka” i „Parasol”, Jednostka Wojskowa Komandosów w Lublińcu, Hufiec ZHP Warszawa – Mokotów im. Szarych Szeregów i mieszkańcy Warszawy. Akcja pod Arsenałem stała się symbolem solidarności oraz silnej więzi harcerskiej, pamiętanej przez kolejne pokolenia Polaków, symbolizuje odwagę, solidarność i determinację młodych ludzi w walce z okupantem.

W audycji archiwalnej Polskiego Radia autorstwa Dariusza Kwiatkowskiego z 2016 r. poświęconej „Rudemu” i Akcji pod Arsenałem poznamy historie opowiedziane przez tych, którzy przeżyli tamte wydarzenia. Wspomina Tytus Karlikowski, ps. „Tytus”, którego Bytnar sam przyjął do Grup Szturmowych, a także uczestnicy samej akcji – późniejsi żołnierze batalionu „Parasol”: Tadeusz Chojko, ps. „Bolec”, Jerzy Zapadko, ps. „Mirski”, oraz Stanisław Jastrzębski, ps. „Kopeć”.